Waarom schurken pech hebben en helden geluk door Jurriën Hamer

Boekentip van Laura Abbink

In Waarom schurken pech hebben en helden geluk: Een nieuwe filosofie van de vrije wil onderzoekt Jurriën Hamer de vraag of mensen wel echt verantwoordelijk zijn voor hun daden, of dat onze zogenaamde vrije wil vooral een illusie is. Hij laat zien hoe onze keuzes grotendeels worden gevormd door factoren buiten onze controle, zoals genetica, opvoeding en omgeving. Hamer stelt dat misdaad en slecht gedrag niet het resultaat zijn van bewuste slechte keuzes, maar eerder van pech in omstandigheden. Hij pleit voor een samenleving die minder oordeelt en meer begrip toont, met nadruk op herstelrecht in plaats van vergelding.

Wat dit boek zo boeiend maakt, is dat het niet alleen een abstract filosofisch debat aanwakkert, maar ook praktische en morele vragen stelt over hoe we als samenleving omgaan met schuld en straf. Het confronteert mij met mijn aannames over verantwoordelijkheid en biedt een frisse, hoopvolle kijk op rechtvaardigheid. Hamer’s schrijfstijl is helder en toegankelijk, wat mij betreft is dit boek een aanrader voor iedereen die zich afvraagt hoe vrije wil en maatschappelijke rechtvaardigheid samenhangen en hoe we een eerlijkere wereld kunnen creëren.

Waarom schurken pech hebben en helden geluk dwingt mij als lezer anders te kijken naar mezelf en de maatschappij. Het boek doorbreekt de comfortabele illusie dat succes volledig te danken is aan hard werken, intelligentie of slim handelen. Het legt bloot hoe geluk, sociale privileges en omstandigheden een cruciale rol spelen. Deze inzichten zetten mij aan het denken over hoe we vaak te streng zijn voor mensen die falen en te weinig waardering hebben voor de onzichtbare factoren achter onze eigen prestaties.

Het boek benadrukt hoe diep het idee van volledige verantwoordelijkheid is ingebed in onze opvattingen en echte onafhankelijkheid een illusie blijkt te zijn. Het loslaten hiervan kan zowel bevrijdend als confronterend zijn. Het heeft mijn perspectief veranderd: ik begrijp nu beter dat successen vaak afhangen van externe factoren zoals opvoeding en toevallige kansen, en dat de rol van mensen in je omgeving vaak over het hoofd wordt gezien. Wie zorgt er bijvoorbeeld voor je kind terwijl jij je succes nastreeft, en welke invloed heeft je opvoeding gehad op het doorzettingsvermogen dat vaak geprezen wordt? Wat als je deze eigenschap niet hebt meegekregen? Dit inzicht werpt een ander licht op de (wan)prestaties van anderen en jezelf.

Waarom schurken pech hebben en helden geluk ontving in 2022 de Socratesbeker. Deze prijs wordt jaarlijks uitgereikt aan het meest urgente, oorspronkelijke en prikkelende Nederlandstalige filosofieboek dat in het voorgaande jaar is verschenen. Het boek kreeg veel lof vanwege de toegankelijke manier waarop het complexe thema’s zoals vrije wil en verantwoordelijkheid behandelt.

Mocht je geïnteresseerd zijn geraakt in dit boek en je wilt het kopen, koop het dan via bovenstaande link. Een deel van de opbrengst gaat dan naar ons en met je aankoop ondersteun je dus ons werk. Dank je wel!